Stóri sannleikur opnaðist nýlega fyrir utanríkisráðherra, Össuri Skarphéðinssyni, að því er fram kom í fréttum í vikunni. Svo virtist sem hann væri farinn að átta sig á því að erlenda fjárfestingu þyrfti í íslensku atvinnulífi.

Í Evrópusambands-andakt sinni fór hann yfir reynslu Maltverja, Kýpurbúa, Slóvena og Slóvaka eftir inngöngu þessara þjóða í Evrópusambandið árið 2004. Þar hefði erlend fjárfesting tvöfaldast í kjölfarið og sú fjárfesting hefði að mestu leyti komið frá öðrum Evrópusambandsríkjum. Því væri réttast fyrir Íslendinga að ganga í Evrópusambandið og myndu þá allar dyr ljúkast upp og erlent fjármagn flæða um landið.

Handhafa þessa stórasannleiks gleymist reyndar að síðan 1994 höfum við Íslendingar verið með sérstakan samning við Evrópusambandið, EES samninginn, sem gerir stöðu okkar allt aðra en þessara landa gagnvart erlendri fjárfestingu. Engar hömlur hafa verið á fjárfestingu evrópskra fyrirtækja í atvinnulífi á Íslandi ef sjávarútvegurinn er undanskilinn, en um hann gilda sérstakar reglur um þetta efni.

Það sem ræður áhuga erlendra aðila á fjárfestingu hérlendis eru þau skilyrði sem við sköpum í rekstri fyrirtækja. Þar á meðal er skattastefna, stefna í nýtingu orkuauðlinda og almennt vilji stjórnvalda til að greiða fyrir erlendri fjárfestingu í íslensku atvinnulífi. Það eru þessi atriði sem ríkisstjórn Össurar Skarphéðinssonar hefur tekist að koma í uppnám.

Hér ríkir pólitískur óstöðugleiki sem birtist í grundvallarágreiningi í ríkisstjórnarflokkunum um hvert skuli stefna í þessum mikilvæga málaflokki. Ekkert eitt atriði hefur skaðað samkeppnishæfni okkar meira gagnvart erlendri fjárfestingu. Heldur utanríkisráðherrann að reglulegt uppþot í ríkisstjórnarflokkunum hafi engin áhrif á áhuga erlendra aðila á fjárfestingu hér? Er handhafi stórasannleiks búinn að gleyma öllu ruglinu í ríkisstjórninni í kringum Magma-málið? Það upphlaup leiddi ekki til neins annars en að skaða orðspor okkar á erlendum vettvangi.

Nú er staðan því miður þannig að það forskot sem við kunnum að hafa haft í þessum málum er orðið að Akkilesarhæl í samskiptum okkar við erlenda fjárfesta. Það er mikill misskilningur hjá Össuri Skarphéðinssyni ef hann heldur að aðild okkar að Evrópusambandinu leysi öll mál í þessu sambandi. Það þarf fyrst og fremst viðhorfsbreytingu hjá ríkisstjórninni og innan ríkisstjórnarflokkanna.

Þegar samstaða verður komin á innan ríkisstjórnarinnar og fulltrúar okkar geta farið að gefa skýr svör um hver áform okkar eru hvað erlenda fjárfestingu varðar, þ.a.m. í orku- og stóriðjumálum, þá fyrst er einhver von um að við okkur verði talað.

Þegar iðnaðarnefnd Alþingis fékk fyrir stuttu á sinn fund fulltrúa þeirra stofnana sem hafa með að gera samskipti við áhugasama erlenda fjárfesta fyrir okkar hönd, var það samrómur þeirra að áhuginn fyrir Íslandi hefði sennilega aldrei verið meiri en nú um stundir. Það er eðlilegt hér er hagstætt að fjárfesta meðan gjaldmiðillinn er svo veikur sem raun ber vitni. En pólitískur stöðugleiki verður að vera til staðar til að þessir aðilar treysti sér til að ganga alla leið, en sú er ekki raunin. Össur verður því að líta sér nær í ESB-draumum sínum, því enn og aftur blasir það við öllum að vandamálið er ríkisstjórnin, sem hann á svo ríka aðild að.