Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Það eru verkefni á þessum vettvangi sem henta friðsamri, herlausri þjóð sem vill vera fullgildur þáttakandi í varnarbandalagi vinaþjóða sinna.

Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Það eru verkefni á þessum vettvangi sem henta friðsamri, herlausri þjóð sem vill vera fullgildur þáttakandi í varnarbandalagi vinaþjóða sinna.

Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Það eru verkefni á þessum vettvangi sem henta friðsamri, herlausri þjóð sem vill vera fullgildur þáttakandi í varnarbandalagi vinaþjóða sinna.

Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Það eru verkefni á þessum vettvangi sem henta friðsamri, herlausri þjóð sem vill vera fullgildur þáttakandi í varnarbandalagi vinaþjóða sinna.

Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Það eru verkefni á þessum vettvangi sem henta friðsamri, herlausri þjóð sem vill vera fullgildur þáttakandi í varnarbandalagi vinaþjóða sinna.

Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Það eru verkefni á þessum vettvangi sem henta friðsamri, herlausri þjóð sem vill vera fullgildur þáttakandi í varnarbandalagi vinaþjóða sinna.

Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Það eru verkefni á þessum vettvangi sem henta friðsamri, herlausri þjóð sem vill vera fullgildur þáttakandi í varnarbandalagi vinaþjóða sinna.

Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Það eru verkefni á þessum vettvangi sem henta friðsamri, herlausri þjóð sem vill vera fullgildur þáttakandi í varnarbandalagi vinaþjóða sinna.

Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Það eru verkefni á þessum vettvangi sem henta friðsamri, herlausri þjóð sem vill vera fullgildur þáttakandi í varnarbandalagi vinaþjóða sinna.

Við íslendingar erum friðsöm þjóð og búum við þá gæfu að í okkar heimshluta er, hefur verið og verður friðvænlegt. Það þýðir þó ekki að við getum horft fram hjá þeirri staðreynd að víða í veröldinni eru stríð og hörmungar sem með öllum ráðum verður að reyna að stemma stigu við. Sem ábyrg fullvalda þjóð og eitt af stofnlöndum Nató höfum við skyldur gagnvart öðrum. Við höfum skyldur gagnvart þeim sem í gegnum tíðina hafa staðið við bakið á okkur og í raun varið fullveldi okkar og ákveðnar skyldur til þáttöku í sameiginlegum verkefnum vinaþjóða okkar.

Staða Íslands innan Nató er sérstök. Við erum eitt af stofnríkjum bandalagsins sem er í dag öflugasta og skipulagðasta varnarbandalag í heimi. En við erum herlaus þjóð, sú eina af aðildarþjóðum Nató. Í ljósi þeirrar staðreyndar eigum við að velja okkur verkefni meðal samstarfsþjóða okkar.

Ákvörðun um að loka varnarstöðinni á Keflavíkurflugvelli var tekin í ljósi breyttra aðstæðna. Í mörg ár mátti það ljóst vera hvert stefndi. Hernaðarleg ógn í okkar heimshluta hefur ekki verið fyrir hendi lengi og engar líkur á að svo verði í náinni framtíð. Þetta er grundvallaratriði þegar horft er til þeirra verkefna sem við tökum við í öryggismálum við brotthvarf varnarliðsins og þeirra verkefna sem við viljum leggja áherslu á í samstarfi okkar innan Nató. Þær ógnir sem helstar eru í okkar samfélagi eru tengdar, skipulagðri glæpastarfsemi, mögulegum hryðjuverkum og náttúruvá. Við þessar ógnir tökumst við á með eflingu almannavarna og þeirra stofnana sem að þeim málaflokkum koma. Undir stjórn dómsmálaráðherra hefur mikið hefur áunnist á þeim vettvangi á undanförnum árum og mikilvægar ákvarðanir verið teknar um enn frekari uppbyggingu. Við erum þess fullfær að byggja upp ásættanlegar varnir á þessum vettvangi.

Við stöndum því frammi fyrir ákvörðun um þær áherslur sem við ætlum að leggja á í samstarfi okkar innan Nató. Hvernig verður kröftum okkar og fjármagni best varið í þágu friðar og uppbyggingu. Á sama tíma og breið samstaða er um að leggja lóð okkar á vogarskálarnar í starfsemi Nató liggur fyrir að íslendingar hafa ekki í hyggju að stofna her eða stunda hernaðarstarfsemi. Það vekur upp spurningar um þann kostnað sem við ætlum að leggja í við rekstur og vöktun ratsjárstöðva og heræfinga á vegum erlendra flugherja frá vinaþjóðum okkar á sama tíma og engin hernaðarógn er til staðar. Tilgangur þessara verkefna er mér einnig óljós miðað við sömu forsendur. Ég hef áður komið inn á það að telji vinaþjóðir okkar nauðsynlegt að viðhalda rekstri og vöktun ratsjárstöðvanna er hægt að framkvæma þá vinnu að mestu leyti erlendis.

 

Mörg verkefni á borgaralegum grunni er hægt að stunda innan Nato. Íslendinga hafa mikla þekkingu á mörgum sviðum uppbyggingar á innviðum samfélaga sem jafnvel þarf að byggja upp frá grunni. Gott dæmi er þáttaka okkar í uppbyggingu á flugvallaþjónustu og flugleiðsögu í Afghanistan. Við getum örugglega lagt lið við uppbyggingu réttarfarskerfis, samgöngumannvirkja og heilbrigðisþjónustu svo eitthvað sé nefnt.

 

Nato hefur í einhverri mynd sinnt björgunarstörfum vegna náttúruhamfara eins og t.d. eftir jarðskjálftana í Pakistan. Á sínum tíma tóku íslendingar að sér þjálfun hermanna úr fastaflota Nato til slíkra björgunarstarfa. Fleiri verkefni á þeim vettvangi voru í undirbúningi en vegna atburðana í Afghanistan var því slegið á frest. Hjá okkur er til góð aðstaða, mikil reynsla og þekking á þessum vettvangi. Við höfum einnig byggt upp mjög öflugt skipulag til að bregðast við til aðstoðar vegna náttúruhamfara á erlendum vettvangi. Það sem helst hamlar þáttöku okkar í viðbragði er skortur á skilgreindum flutningsmöguleikum björgunar og hjálparliðs.

Sú alþjóðabjörgunarsveit sem við höfum byggt upp hefur fyrst og fremst búnað og þjálfun til að bregðast við vegna jarðskjálfta eða annarar vár með svipaðar afleiðingar. Innra skipulag sveitarinnar getur nýst við margar aðrar aðstæður. Má þar nefna verkefni vegna flóða, fyrstu hjálpar lækna og hjúrkunarfólks, sveita verkfræðinga, tækni- og iðnaðarmanna auk annarra verkefna. Í öll þessi verkefni eigum við færa einstaklinga sem standast samanburð við það besta hjá öðrum þjóðum. Á þessum vettvangi getum við látið að okkur kveða svo um munar. Við eigum að vera þekkt meðal þjóða fyrir að vera með þeim fyrstu sem senda hjálp og með því fjármagni sem nú er lagt til að fari til varnarmála er hægt að gera stórvirki.

 

Það eru verkefni á þessum vettvangi sem henta friðsamri, herlausri þjóð sem vill vera fullgildur þáttakandi í varnarbandalagi vinaþjóða sinna.