Við Íslendingar búum við einstakar aðstæður þegar kemur að björgunarmálum. Þegar vá ber að höndum á lofti, landi eða láði er einvala lið tilbúið til að bregðast við til hjálpar samborgurum sínum. Þar höfum við yfir að ráða vel á þriðja þúsund manns í um 100 björgunarsveitum í öllum byggðum landsins. Allt starf þeirra er unnið í sjálfboðavinnu en þjálfun og menntun þeirra er eins og vel gerist hjá alþjóðlegum atvinnusveitum. Frumkvöðlastarfið var mikið en síðan hafa þeir sem tóku við haldið kyndlinum vel á lofti og starfið hefur mikið eflst í gegnum ártugina. Það eru mörg ár síðan farið var að líta til þátttöku íslenskra björgunarsveita í björgunarstörfum á erlendri grund. Björgunarsamtökin fylgdust vel með þróun mála hjá Sameinuðu þjóðunum og hafa frá því um 1990 tekið þátt í fundum vegna skipulags þessara mála á þeirra vegum. Á þessum tíma hefur tekist að koma á skipulagi á alþjóðlegu hjálparstarfi björgunarsveita. Nú eru sveitir vottaðar samkvæmt ákveðnu kerfi þar sem ítarleg úttekt er gerð á skipulagi og starfsgetu hverrar sveitar og þær settar í flokka í samræmi við það. Íslenska sveitin náði þeim merka áfanga að ljúka úttekt í haust. Hún er 14. sveitin í heiminum til að fá slíka úttekt. Á Norðurlöndum hafa sveitir Noregs og Svíþjóðar hlotið slíka úttekt. Það var stórkostlegt að verða vitni að úttekt sveitarinnar í haust. Það hefur verið mikið þolinmæðisverk hjá þeim sem hitann og þungann hafa borið af uppbyggingu sveitarinnar. Fjárráð hafa verið takmörkuð og allt starf unnið í sjálfboðavinnu. Eldskírn sveitarinnar voru útköll sem farin voru til Alsír og Marokkó vegna jarðskjálfta á þeim svæðum. Mikilvæg reynsla fékkst í þessum útköllum þó væntanlega sé hún hégómi einn miðað við þá miklu reynslu sem sveitin fær nú við björgunarstörf á Haíti. Aðdáunarvert hefur verið að fylgjast með björgunarfólkinu að störfum og sjá og finna hversu vel allt starf hér heima sem og á vettvangi er vel skipulagt. Vel hefur verið hugsað fyrir öllum þáttum hvort sem það snertir björgunarfólkið sjálft eða aðstandendur þeirra. Utanríkisráðuneytið hefur staðið vel við bakið á okkar fólki og engin dráttur verið á ákvarðanatöku. Það er gríðarlega mikilvægt þar sem veigamiklir þættir heyra undir ráðuneytið við þessar aðstæður, en sveitin fer á vettvang á vegum íslenska ríkisins. Nú er tímabært að horfa fram á veginn. Hvert viljum við sem þjóð stefna í þessum málum? Við stöndumst nú samanburð við bestu björgunarsveitir á þessum vettvangi í heiminum. Einkenni íslensku sveitarinnar er hversu vel skipulögð hún er sem skilar sér í styttri viðbragðstíma en almennt þekkist hjá sambærilegum sveitum. Það sýndi sig vel nú á Haíti þegar sveitin var fyrst á vettvang, á undan sveit frá Florida í Bandaríkjunum sem þó þurfti aðeins um klukkustundar flug til að komast á hamfarasvæðið. Engum blöðum er um það að fletta að sveitin hefur aukið hróður Íslands víða um heim auk þess sem hún hefur áunnið sér aukið traust erlendra samstarfsfélaga. Eftir þessa aðgerð verður í auknum mæli vænst hjálpar frá Íslandi þegar hörmungar dynja yfir víða um heim. Grunnur hefur verið lagður að frekari uppbyggingu og tækifærin eru til staðar. Mín skoðun er sú að við eigum í fullri alvöru að stefna að víðtækari þátttöku okkar í björgunar- og endurreisnarstarfi á alþjóðavettvangi. Verkefnið hentar okkur mjög vel vegna þess skipulags sem við höfum á björgunarstarfi hér. Erfitt er að hugsa sér vettvang þar sem fjármagn til alþjóðlegs hjálpar- og þróunarstarfs nýtist með betri og gegnsærri hætti. Innra skipulag sveitarinnar má þróa á mismunandi vettvangi. Það þarf alls ekki að vera eingöngu bundið við rústabjörgun. Skipulag og sameiginlegur búnaður s.s. búðir, vatn og vistir, fjarskipti og þjálfun getur nýst t.d. við það að senda lækna og hjúkrunarfólk þar sem þess er þörf, sveit verk- og tæknifræðinga í sérhæfð verkefni, björgunarsveitir með báta til hjálpar á flóðasvæðum og svo má lengi telja. Þegar Íslendingar sendu flugvél, lækna og hjúkrunarfólk til að sækja norræn fórnarlömb flóðanna í Indónesíu var stuðst við skipulag alþjóða sveitarinnar og meðlimir hennar fóru með til aðstoðar. Við höfum nú einstakt tækifæri til að láta að okkur kveða á þessum vettvangi og það er vandfundið það verkefni þar sem framlög okkar nýtast með skýrari og áhrifameiri hætti en einmitt við björgun mannslífa. Við eigum við þessi tímamót að marka okkur stefnu í þessum málum og láta orðin „ICE SAVE“ hljóma með jákvæðari merkingu en verið hefur.